Portugalia | Historia

Historia

Półwysep Iberyjski był w starożytności zamieszkany przez przybyszów z Europy - Celtów i przybyszów z Afryki -Iberów. Oba ludy wymieszały się tworząc Celtoiberów, a tych, którzy zamieszkiwali obszar dzisiejszej Portugalii nazywano Luzytanami.
Od III wieku p.n.e wpływy na tym terenie miała Kartagina, a w II wieku p.n.e rozpoczęła się ekspansja Rzymian, którzy włączyli ziemie portugalskie do swojego imperium tworząc prowincje zwaną Luzytanią.
Na początku V wieku półwysep Iberyjski najechały plemiona Wandalów, Swewów i Alanów. W zachodniej części półwyspu powstało państwo Swewów ze stolicą w Bradze. Na początku VI wieku Wizygoci założyli swoje państwo na terenach półwyspu Iberyjskiego. W VIII wieku państwo to uległo inwazji muzułmańskich Arabów, którzy utworzyli tu kalifat kordobański, który był bardzo dynamicznie rozwijającym się państwem, jednak po śmierci Al.-Mansura, na skutek walk o władze kalifat rozpadł się na wiele mniejszych państewek, będącym łatwym celem dla rekonkwistadorów.
W czasie arabskiego podboju ziem półwyspu Iberyjskiego, część wizygockiej arystokracji wycofała się w góry w północno - zachodniej części półwyspu, tworząc królestwo Asturii. Król Alfons III prowadząc walki z muzułmanami, przesunął granicę swojego państwa po dolinę rzeki Douro, a na wschodnich granicach wznosił liczne budowle obronne. W górnej części biegu rzeki Douro powstało hrabstwo Kastylii, natomiast w dolnej hrabstwo Portucale ze stolicą Portus Cale (dzisiejsze Porto).Z tych dwóch przede wszystkim hrabstwo Kastylii rosło w sile, by w XI wieku stać się królestwem i kontrolować niemal wszystkie części półwyspu Iberyjskiego, wyzwolone spod panowania Maurów. Królem Kastylii został Alfons IV zwany też Mężnym, powiększył on hrabstwo Portucale do rzeki Mondego, następnie oddał je w lenno córce Teresie i jej mężowi Henrykowi Burgundzkiemu. Ich syn Alfons I Zdobywca ogłosił się królem Portugalii ze stolicą w Coimbrze, co Kastylia zaakceptowała dopiero w późniejszym okresie.
W 1249 roku przyłączono do Portugalii miasto Faro oraz wybrzeże Algarve, a państwo zyskało granice takie jak obecnie. Monarchą, który "zastał Portugalię drewnianą a zostawił murowaną" był Dionizy I. Za jego panowania powstał też pierwszy w kraju uniwersytet, którego siedzibą była Lizbona, od 1255 roku stolica kraju.
Po wymarciu dynastii burgundzkiej, tron próbował przejąć król Kastylii Jan I i tym samym wcielić ziemie Portugalii do swojego królestwa. Spowodowało to liczne zamieszki i podział społeczny, by w 1385 roku wojska portugalskie i kastylijskie stoczyły walkę, która zdecydowała o losach Portugalii. Wojska portugalskie wygrały bitwę, a tron objęła dynastia Aviz. Jednakże potyczki z Kastylią trwały aż do 1411 roku, kiedy to zawarto pokój.
W związku z zakończeniem walk, w Portugalii pojawiło się wielu bezrobotnych rycerzy, którym należało znaleźć zajęcie. Król Jan znalazł takowe, kierując ekspansje ku Afryce. W 1415 roku wojsko przepłynęło cieśninę Gibraltarską i zdobyło ważny ośrodek handlowy Ceutę, wyprawę tę można uznać za początek zamorskich podbojów Portugalii. Portugalscy żeglarze odkryli i skolonizowali Maderę i Azory oraz Wyspy Zielonego Przylądka. W 1488 roku Bartolomeo Diaz opłynął przylądek Dobrej Nadziei otwierając tym samym morską drogę do Indii, kilka lat później Vasco da Gama z flotą opłynął Afrykę i dotarł do Indii. Jedna z wypraw mająca dopłynąć do Indii, prawdopodobnie pomyliła kurs i przypadkowo odkryła wybrzeże Brazylii.

Henryk Żeglarz:
Jeden z pięciu synów Jana I Wielkiego, mimo ze nigdy nie zasiadł na tronie jest jednym z najbardziej znanych przedstawicieli dynastii Aviz. Jego działalność zapoczątkowała morskie ekspansje Portugalczyków. Jemu zawdzięczamy zorganizowanie odkrywczych wypraw wzdłuż wybrzeża Afryki, które dotarły do Wysp Zielonego Przylądka, a przez przypadek odkryły Madere i Azory.
W połowie XVI wieku powstała sieć portugalskich punktów handlowych na wybrzeżach Oceanu Indyjskiego: Afryki, Indii, na Cejlonie, Molukach, Timorze. Było to Estado da India- państwo indyjskie ze stolicą w Goa. Później Portugalczycy dotarli do Chin i Japonii, skąd przywozili przyprawy i bawełnę.
Kiedy dynastia Aviz wymarła władzę nad Portugalią przejął król Hiszpanii, który przedkładał interesy swojego kraju nad Portugalię, co budziło liczny sprzeciw ludności. W 1640 roku Portugalia ogłosiła niepodległość, lecz aby Hiszpanie ją uznali zmuszeni byli oddać wcześniej zdobyta Ceutę. W tym samym czasie Holendrzy i Anglicy przejęli kolonie portugalskie znajdujące się na Oceanie Indyjskim miedzy innymi Indie i Cejlon.
Dziś Portugalia jest republiką. W 1986 roku stała się członkiem EWG, w 1993 roku przystąpiła do UE, a kilka lat później narodową walutę escudo zastąpiono euro.